Persbericht: Landelijk onderzoek seksuele gezondheid onder jongeren

Afgelopen jaar zijn voor het onderzoek Seks onder je 25e 2012 bijna 8000 jongeren tussen de 12 en 25 jaar ondervraagd over hun seksuele gedrag en beleving. Dit onderzoek is uitgevoerd door Rutgers WPF en Soa Aids Nederland. Een soortgelijk grootschalig en representatief onderzoek heeft ook in 2005 plaatsgevonden.

Eerste keer vaak onverwacht

In het seksuele gedrag van jongeren hebben zich nauwelijks verschuivingen voorgedaan ten opzichte van 2005, het jaar waarin het vorige ‘Seks onder je 25e’ onderzoek uitgevoerd werd. De leeftijd van de eerste keer seks is nagenoeg dezelfde gebleven. Het merendeel van de jongeren beschermt zich nog steeds goed tegen zwangerschap. Seksuele grensoverschrijding blijft onverminderd hoog. Nieuwe informatie is dat de eerste keer geslachtsgemeenschap voor veel jongeren onverwacht komt en dat meisjes vaker dan jongens spijt hebben van hun eerste keer. Binnen relaties stoppen jongeren te snel met het gebruiken van condooms. Homojongens komen gemiddeld een jaar eerder ‘uit de kast’, ondanks geringe homo-acceptatie. 

Stabiel beeld

Er hebben zich nauwelijks verschuivingen voorgedaan in het seksuele gedrag van jongeren ten opzichte van 2005. Hun seksuele ‘loopbaan’ verloopt nagenoeg hetzelfde als zeven jaar geleden. De leeftijd waarop jongeren voor het eerst geslachtsgemeenschap hebben, is nog steeds dezelfde: met 17,1 jaar heeft de helft van de jongeren hier ervaring mee. Ook beschermt het merendeel van de jongeren zich, net als in 2005, goed tegen zwangerschap. Zevenentachtig procent van de jongens en 91 procent van de meisjes gebruikt bij de eerste geslachtsgemeenschap een condoom, de pil of een ander anticonceptiemiddel. Bij geslachtsgemeenschap met de laatste partner neemt 78 procent van de jongens en 81 procent van de meisjes altijd maatregelen om zwangerschap te voorkomen.

De eerste keer onverwacht en niet altijd leuk

De eerste keer seks komt voor maar liefst 38 procent van de jongens en 31 procent van de meisjes onverwacht. Deze groep beschermt zich slechter tegen zwangerschap en soa’s. Daarnaast verschillen jongens en meisjes in hun beleving van de eerste keer. Een op de vier meisjes vertelt dat ze de eerste keer vervelend vond, tegenover een op de twintig jongens. Een opvallend cijfer omdat het laten genieten van de ander onder jongens de meest genoemde reden is voor seks. Negenentwintig procent van de meisjes zegt in mindere of meerdere mate spijt te hebben van haar eerste geslachtsgemeenschap, tegenover 16 procent van de jongens. Van de meisjes had 22 procent nog even willen wachten met hun eerste keer, tegenover 8 procent van de jongens.

Grensoverschrijdend gedrag komt nog steeds veel voor

Ondanks dat jongeren hun vaardigheden om grenzen aan te geven hoog inschatten, hebben veel jongeren ervaring met seksueel grensoverschrijdend gedrag, vooral meisjes en homo- of biseksuele jongens. Zeventien procent van de meisjes en vier procent van de jongens geeft aan wel eens gedwongen te zijn tot seksuele handelingen die ze niet wilden. Voor homo- of biseksuele jongens boven de 17 jaar is dit 16 procent. Ruim 7 procent van de meisjes heeft wel eens geslachtsgemeenschap gehad tegen haar wil. Zes procent van de jongens en 12 procent van de meisjes zegt dat iemand wel eens boos is geworden om seks te kunnen hebben. Zes procent van de meisjes en twee procent van de jongens geeft aan dat er fysiek geweld tegen hen is gebruikt.

Jongeren stoppen te snel met condooms binnen relatie

Driekwart van de jongeren gebruikt bij de eerste keer seks een condoom. Op de vraag aan jongeren of ze met hun laatste sekspartner een condoom gebruikt hebben, antwoordt 22 procent van de jongens en 34 procent van de meisjes dat ze dit alleen aan het begin van de relatie deden. Slechts 22 procent volgt het advies om condooms minstens drie maanden te gebruiken en 13 procent stopt zelfs binnen een week. Tweederde van hen geeft aan dat ze bij het stoppen met condooms zich niet hebben laten testen op soa en hiv.

Homo’s eerder uit de kast ondanks geringe homo-acceptatie

De leeftijd waarop jongens voor het eerst aan iemand vertellen dat ze op seksegenoten vallen, is in zes jaar tijd gedaald van 17,8 jaar naar 16,6 jaar. Bij lesbische meisjes is de verschuiving niet significant en ligt de leeftijd op 15,9 jaar. De acceptatie van homoseksualiteit is echter nog steeds gering onder jongeren. Zo vinden bijna alle jongeren het goed als een jongen en een meisje elkaar zoenen op straat, maar keurt de helft van de jongens en een kwart van de meisjes het af als het twee jongens betreft. Voor twee zoenende meisjes geldt dat 16 procent van de jongens dit afkeurt en een kwart van de meisjes. Twaalf procent van de jongens en drie procent van de meisjes zegt dat ze een vriendschap zouden verbreken als één van hun vrienden homoseksueel of lesbisch zou zijn.

Noot voor de redactie
Het door ZonMw gefinancierde onderzoek Seks onder je 25ste 2012 is uitgevoerd door Rutgers WPF en Soa Aids Nederland onder leiding van Hanneke de Graaf (senior onderzoeker Rutgers WPF) en Suzanne Meijer (projectleider Soa Aids Nederland). De samenvatting is bijgevoegd. Bestel de definitieve versie van het rapport via de webwinkel. Voor meer informatie kunt u terecht bij de afdeling persvoorlichting van Rutgers WPF: Karin Amstutz (tel. 030- 231 34 31) en Soa Aids Nederland: Paul Zantkuijl.